मनातला सह्याद्री आणि आम्ही....

पुच्छ तें मुरडिलें माथां किरीटी कुंडलें बरीं । सुवर्ण कटि कांसोटी घंटा किंकिणि नागरा ॥ असे हनुमानाचे ध्यान समर्थांना दिसते. समर्थांच्या मते, हनुमान हा समाजाचा संरक्षण मंत्री, म्हणूनच आपण त्याला गावाच्या वेशीवर बसवलेला; खूप पूर्वीपासूनच. मारुतीची विरमुद्रा मूर्ती जवळ जवळ प्रत्येक गडावर दिसते. या मूर्तींच्या शेपटीचे टोक गडाचा माथा दर्शवतात अगदी 'पुच्छ ते मुरडिले माथा' या ओळीला अनुसरून. गड-किल्ले पाहणाऱ्यांसाठी ही खूणचं. आजपर्यंत पाहिलेल्या मारुतींपैकी सर्वात मोठी मूर्ती मी 'सुरगडावर' पाहिली. चेहऱ्यावर राकट भाव, मिशी, कमरेला खंजीर असलेली आणि पायाखाली पनवती राक्षसीणीला चिरडलेली मूर्ती  खरच 'भीमरूपी महारुद्र' होती. गेल्या वर्षी आम्ही कुंडलिका नदीचा उगम म्हणजे 'भीरा' गाव (देवकुंड) आणि ती अरबी समुद्राला मिळते तो किल्ला म्हणजे कोर्लई हे दोन्ही पाहिले. कुंडलिका ही कोकणातली एक प्रमुख नदी. प्राचीन काळा पासून या नदीतून व्यापार चालत असे. घाटावर जाणारा माल विविध (ताम्हणी, थळ घाट इत्यादी) घाटमार्गंनी घाटमाथ्यावरील बाजारपेठेत जात असे. याच व्यापारी मार्गांचे रक्षण...

आम्ही दऱ्या-डोंगरचे राहणार, चाकर शिवबाचे होणार.... सचिनच गाणं.....ट्रेकभर गुणगुणत होता हा गडी. पूर्ण गाणं फार सुंदर होतं. पुन्हा कधीतरी पाठ करून लिहीन, तोपर्यंत आमच्या या वर्षीच्या पहिल्या ट्रेक बद्दल.... शाळा कॉलेजातली जवळजवळ प्रत्येक उन्हाळी सुट्टी माझ्या ज्या कोकणातल्या घरात घालवली, त्याच्याच अंगणात पसरलेल्या काही गडांना भेट देण्याची इच्छा अनेक दिवसांपासून होती. आभ्यास करून काही जागा हेरल्या आणि दोन दिवसांची मोहीम आखली. खर सांगायचं तर ही ठिकाणं इतकी सुंदर असूनही दुर्लक्षित वाटली, सहाजीकच...कोकणातील आहेत ना म्हणूनच!! आमच्या कोकणच्या मोहिमेची सुरवात आम्ही रत्नागिरीतील काही दुर्ग, किल्ले आणि पुरातन मंदिरापासून करायचं ठरवल; भवानीगड, कसबा कर्णेश्वर मंदिर, महीमतगड, कोळकेवाडीदुर्ग, गोपाळगड आणि गोविंदगड (गोवळकोट); पैकी महीमतगड हा माझ्या गावापासून हाकेच्या अंतरावर आणि तरीही मला आजपर्यंत अज्ञात. त्या वयातली आणि त्या सुट्टीतली आमची आवड आंबा/फणस, बॅट/बॉल, एकत्र आलेले भाऊ/बहिणी यापलीकडे कधी गेलीच नाही म्हणून असेल बहुतेक. उन्ह्याल्याच्या सुट्टीत आंब्यानी बहरलेल्या झाडावर दगड म...